Debaty sejmoweII Kadencja

Interpelacja w sprawie planowanej likwidacji Urzędu Celnego w Pile

   W związku z integracją Polski z Unią Europejską konieczne było określenie nowej struktury organizacyjnej administracji celnej. Z tego powodu w dniu 9 kwietnia br. Minister Finansów wydał Rozporządzenie w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib. Jak czytamy w uzasadnieniu, projekt przewidywał ograniczenie liczby urzędów celnych, ze względu na bezcłowy przepływ towarów w ramach krajów unijnych, i został przygotowany w oparciu o merytoryczne kryteria, odrębne dla izb, urzędów i oddziałów celnych. Kryteria te stanowiły podstawę do określenia struktury polskiej administracji celnej tak, aby umożliwiała ona jak najlepszą realizację zadań stojących przed tą administracją. Omawiane zmiany były szeroko konsultowane i w trakcie tych dyskusji nie zgłaszano żadnych uwag wskazujących na potrzebę modyfikacji przyjętego kierunku zmian. Pozwoliło to na obiektywne podejście do nowo określonej struktury administracji celnej. We wspomnianym Rozporządzeniu utworzono m.in. Urząd Celny w Pile.    Niestety, mimo upływu niespełna pół roku od wydania ww. Rozporządzenia, planuje się kolejne zmiany w tej strukturze, które przewidują likwidację Urzędu Celnego w Pile. Tak przynajmniej wynika z doniesień prasowych na ten temat.    Likwidację UC w Pile uzasadnia się koniecznością zmniejszenia kosztów utrzymania administracji celnej. Tymczasem zasadniczym kosztem utrzymania tej jednostki administracyjnej są opłaty za dzierżawę budynków i pomieszczeń oraz media (woda, ogrzewanie, energia). Ponieważ większość obiektów będących siedzibami jednostek nie jest własnością Skarbu Państwa, koszty z tego tytułu są znaczne. W tym względzie sytuacja UC w Pile nie różni się od innych jednostek. Likwidacja więc nie spowoduje żadnego zmniejszenia kosztów. W jednym obiekcie pozostałby bowiem oddział celny, a w drugim komórki pionu akcyzy, działające z upoważnienia naczelnika innego urzędu. Nie jest możliwe przeniesienie tych komórek do innego urzędu, ponieważ w drugim miejscu należałoby także zapewnić im pomieszczenia, co związane jest ze wzrostem kosztów, tylko że w innym miejscu. Takie przeniesienie spowodowałoby również obowiązek dojazdu podatników np. do Poznania (średnio 100 km w jedną stronę). Wykonujący swoje obowiązki niektórzy pracownicy musieliby natomiast przemieszczać się na odległość również ok. 100 km. Z tych też powodów należy stwierdzić, że w przypadku likwidacji UC w Pile nie nastąpi zmniejszenie kosztów utrzymania, a właściwie skutek może być odwrotny.    W oddziale celnym obecnie zatrudnionych jest 16 osób i ze względu na ilość odpraw oraz dodatkowe obowiązki z tytułu odpraw niektórych grup towarów (wspólna polityka rolna) liczba funkcjonariuszy w oddziale jest właściwa i nie ulegnie zmianie. W urzędzie celnym zatrudnionych jest 42 funkcjonariuszy i wiele stanowisk nadal nie jest obsadzonych. Spore braki kadrowe występują także w komórkach akcyzowych. W związku z tym nie jest możliwe zaoszczędzenie żadnego etatu, a wręcz przeciwnie. W razie likwidacji urzędu niektóre obowiązki będzie musiał przejąć oddział, w związku z czym kilka osób musiałoby zostać tam przeniesionych (informatyk, informacja celna, kancelaria, ogólny). Pozostałyby do zagospodarowania tylko dwa, trzy etaty (pracownicy postępowania celnego), które w żaden sposób nie uzdrowią sytuacji w pionie akcyzowym. Prowadzone sprawy (w ilości kilkuset) zostałyby przekazane do komórki postępowania w urzędzie, któremu będzie podlegał oddział, tyle że przekazanymi sprawami mimo wszystko ktoś będzie musiał się zająć. Z opisanej sytuacji wynika, że również ten cel nie zostanie osiągnięty.    W przypadku likwidacji UC i reorganizacji, o czym donoszą media, wydaje się, że tylko mogą powstać dodatkowe koszty. Dlatego że po stronie administracji trzeba będzie ponieść pewne dodatkowe koszty, np. związane ze zwykłą wymianą pieczęci i tablic urzędowych.    Dla mnie natomiast są w tej sprawie ważne jeszcze dwie kwestie. Po pierwsze, interes podatników i przedsiębiorców. W przypadku likwidacji Urzędu Celnego oprócz braku realnych i rzeczywistych oszczędności po stronie administracji mogą wystąpić straty i utrudnienia po stronie obywateli, którzy są w określonych sytuacjach zmuszeni do osobistego kontaktu z administracją Urzędu. Po zmianach, o których mowa, będą musieli jeździć nawet kilkaset kilometrów, by załatwiać swoje sprawy. Po drugie, miasto Piła, po zmianach dotyczących reformy podziału administracyjnego kraju, straciła już prawie wszystkie ważne społecznie i gospodarczo urzędy oraz instytucje. Sytuacja taka spycha to piękne i z dużymi możliwościami perspektywicznego rozwoju miasto, na prowincjonalne peryferie Wielkopolski. Stan taki jest trudny do dalszego akceptowania. Zwłaszcza że i w przypadku Urzędów Celnych w całej Wielkopolsce to właśnie tylko UC w Pile ma być podobno zlikwidowany, natomiast pozostałe w całym regionie mają pozostać. W Pile nie może być akceptacji dla takich planów.    Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej fakty, można stwierdzić, że likwidacja Urzędu Celnego w Pile nie przyniesie zakładanych centralnie korzyści, a wyznaczone cele nie zostaną osiągnięte. Należy również w tym miejscu podkreślić, że planowana likwidacja spowoduje, w zależności od koncepcji przeprowadzanej reformy, obowiązek załatwiania pewnych spraw przez klientów w Urzędzie Celnym w Poznaniu, odległym od Piły o 100 km, licząc jazdę jedynie w jedną stronę. Ze względu na silny ośrodek gospodarczy, jakim jest Poznań, oraz dużą ilość podmiotów z samego miasta i przynależnych powiatów przejęcie dodatkowych obowiązków przez UC Poznań może spowodować pogorszenie jakości obsługi.    Liczba urzędów celnych w Izbie Celnej w Poznaniu jest optymalna, o czym świadczą przeprowadzane przed 1 maja br. konsultacje, a ich zmniejszenie spowoduje tylko utrudnienia w prowadzonej działalności tych podmiotów, które są klientami administracji celnej. Natomiast zgadzam się, że potrzebne mogłyby być zmiany w obecnym zakresie terytorialnym niektórych, a może i wszystkich urzędów celnych w Wielkopolsce.    W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na kilka pytań:    1. Czy doniesienia o likwidacji Urzędu Celnego w Pile są prawdziwe? Jeśli niestety tak miałoby być, to na jakim etapie znajdują się przygotowania do jego likwidacji?    2. Na czym ma polegać zakładana koncepcja reformy administracji celnej, w tym ta jej część dotycząca administracji celnej w Wielkopolsce?    3. Czy nie uważa Pan Minister, że zamiast szukać oszczędności poprzez likwidację Urzędu Celnego w Pile, należy raczej rozważyć możliwość likwidacji niektórych oddziałów celnych, a przede wszystkim zmiany zakresu terytorialnego obecnych urzędów celnych? Czy resort finansów przeanalizował taką opcję, a jeśli tak, to jakie są wyniki tej analizy?    4. Czy nie uważa Pan Minister, że zasadne i bardziej korzystne byłyby zmiany wielkości terytoriów, na których działają poszczególne urzędy, tak aby bardziej równomiernie rozłożyć ilość spraw do rozpatrzenia przez poszczególne urzędy, usprawniając tym samym obsługę podmiotów? Czy planowane są w tym zakresie jakieś zmiany, a jeśli tak, to kiedy?    5. Proponowane przez władze Urzędu Celnego w Pile oszczędności w funkcjonowaniu to np. renegocjacja umowy z właścicielem obiektu w zakresie zmniejszenia placu odpraw celnych i stawki za metr kw. powierzchni, co można osiągnąć, wydłużając np. termin umowy, na jaki ją zawarto. Czy Pan Minister rozważał taką możliwość i czy władze UC w Pile będą miały czas na podjęcie ewentualnych działań, które pozwolą na pozostawienie Urzędu w Pile, przy równoczesnym zmniejszeniu kosztów jego działania?    6. Jak miałby wyglądać status administracji celnej w Pile po ewentualnych zmianach oraz sytuacja obecnych pracowników urzędu?    7. Czy zdaje sobie Pan Minister sprawę z tego, że środowiska opiniotwórcze miasta Piły i powiatu pilskiego nie będą przychylne planom likwidacji UC w Pile, a przede wszystkim przedsiębiorcy i organizacje ich reprezentujące?    Z wyrazami szacunku    Poseł Adam Stanisław Szejnfeld    Piła, dnia 12 października 2004 r.