Debaty sejmoweII Kadencja

Interpelacja w sprawie zasad zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem skarbu państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością skarbu pa

   Szanowny Panie Ministrze! W ostatnim czasie do mojego biura poselskiego masowo zwracają się byli pracownicy zakładów górniczych, lokatorzy mieszkań administrowanych przez Bytomską Spółkę Restrukturyzacji Kopalń Spółkę z o.o. w Bytomiu.    Bytomska Spółka Restrukturyzacji Kopalń Spółka z o.o. sprzedaje mieszkania położone w budynkach stanowiących własność Spółki na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (DzU z 2001 r. nr 4, poz. 24, z późn. zm.). Przepisy ustawy, których naruszenie skutkuje rygorem nieważności zgodnie z art. 3, wyznaczają krąg osób uprawnionych do nabycia lokali mieszkalnych, jak również zasady ustalania cen i ich obniżek z uwagi na okres pracy i najmu mieszkania.    Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. w stosunku do mieszkań przeznaczonych przez zbywcę na sprzedaż osobie uprawnionej przysługuje prawo pierwszeństwa w nabyciu mieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DzU z 2000 r. nr 46, poz. 543) na zasadach preferencyjnych, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.    Osobą uprawnioną, w myśl art. 2 ust. 2 lit. a) tej ustawy, jest pracownik, były pracownik zbywcy albo jego poprzednika prawnego, będącego najemcą, zajmującym mieszkanie na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieoznaczony lub administracyjnej decyzji o przydziale. Ponadto za osoby uprawnione uważa się także, zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. b) cytowanej ustawy, stale zamieszkałych z pracownikiem lub byłym pracownikiem w chwili jego śmierci, małżonka, zstępnego, wstępnego, pełnoletnie rodzeństwo, osobę go przysposabiającą albo przez niego przysposobioną oraz osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym.    W obowiązującym stanie prawnym osoby, które nigdy nie były pracownikami Bytomskiej Spółki Restrukturyzacji Kopalń Sp. z o.o. lub jej poprzedników prawnych, nie mogą nabyć od Spółki mieszkań na zasadach preferencyjnych, określonych w art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r., pomimo że zawierały umowy najmu ze Spółką bądź jej poprzednikami prawnymi, albowiem prawo nabycia mieszkań na warunkach preferencyjnych przysługuje tylko i wyłącznie osobom uprawnionym, o których mowa w art. 2 ust. 2 tej ustawy.    W odniesieniu zatem do osób, które nie są osobami uprawnionymi, lecz zajmują mieszkania przeznaczone przez zbywcę na sprzedaż na podstawie umowy najmu zawartej ze zbywcą na czas nieoznaczony, ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. w art. 4 ust. 2 przewiduje jedynie prawo pierwszeństwa do wykupu mieszkań, jednakże bez możliwości uwzględnienia zasad preferencyjnych.    Z opisanego powyżej rozróżnienia sytuacji prawnej ˝osób uprawnionych˝ i innych najemców lokali mieszkalnych położonych w budynkach stanowiących własność Spółki, w zakresie przewidzianych ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. preferencji w ich nabyciu, nie kryją rozgoryczenia zwracający się do Spółki najemcy, w stosunku do których ustawa nie przewiduje ulg w cenie nabycia mieszkań. Są to między innymi osoby od wielu lat zamieszkujące w tych mieszkaniach, świadczące pracę na rzecz górnictwa węgla kamiennego, jak np. lekarze czy też pracownicy innych służb pomocniczych górnictwa, jak również osoby wynajmujące je obecnie w związku z tzw. ˝zamianami˝ mieszkań (najczęściej z uwagi na niemożność opłacenia czynszu i innych opłat z uwagi na nadmierny w stosunku do aktualnych możliwości finansowych metraż mieszkań), dokonywanymi również pomiędzy pracownikami lub byłymi pracownikami różnych podmiotów z sektora górnictwa węgla kamiennego (w szczególności kopalń, które weszły w skład różnych spółek węglowych), między którymi nie istnieje stosunek następstwa prawnego. W chwili obecnej Bytomska Spółka Restrukturyzacji Kopalń Sp. z o.o. nie może zbyć na rzecz takich osób mieszkań na zasadach preferencyjnych określonych w art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r., gdyż naruszenie przy zbywaniu mieszkań przepisów tej ustawy skutkuje nieważnością czynności prawnej.    Podkreślić nadto należy, iż obecni najemcy zajmowanych mieszkań położonych w budynkach stanowiących własność Spółki to również emeryci i renciści, niebędący osobami uprawnionymi w rozumieniu ustawy, znajdujący się w sytuacji finansowej niepozwalającej im na zakup mieszkania po cenie ustalonej na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, którzy mogliby wyrazić zainteresowanie zakupem mieszkań na zasadach preferencyjnych, a zatem przy uwzględnieniu odpowiednich pomniejszeń cen sprzedaży mieszkań.    Zaznaczyć należy również, iż budynki, w których znajdują się przeznaczone przez Spółkę na sprzedaż mieszkania, to obiekty o wieloletnim okresie użytkowania, wymagające istotnych nakładów finansowych, które dla Spółki nie generują żadnych zysków, a zatem w obecnej sytuacji finansowej Spółki zbywanie mieszkań i uzyskiwanie z tego tytułu środków finansowych, chociażby pomniejszonych o ulgi z tytułu okresu najmu mieszkania, byłoby dla Spółki korzystne.    W związku z powyższym zwracam się z zapytaniem, czy Rząd podejmie inicjatywę zmiany ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. w zakresie rozszerzenia kręgu osób, które mogą nabyć mieszkania na zasadach preferencyjnych, również o osoby, które osobami uprawnionymi w rozumieniu ustawy nie są, lecz zajmują mieszkanie na podstawie umowy najmu zawartej ze zbywcą na czas nieokreślony, a zatem o osoby, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy.    Poseł Zbigniew Podraza    Dąbrowa Górnicza, dnia 27 czerwca 2003 r.