Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie premii gwarancyjnej od wkładów na książeczkach mieszkaniowych

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma pana marszałka z dnia 5 marca 2001 r., znak: SPS-0202-5950/01, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na interpelację pana posła Zdzisława Kałamagi dotyczącą zasad udzielania premii gwarancyjnej od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych.    Odpowiadając na pytanie pana posła dotyczące nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania premii gwaracyjnej, a także jej zwrotu oraz trybu rozliczeń z bankami z tytułu refundacji wypłaconych premii, uprzejmie wyjaśniam, iż katalog zdarzeń uprawniających właścicieli książeczek mieszkaniowych do uzyskania premii gwarancyjnej, określony w noweli ww. rozporządzenia, nie różni się w sposób zasadniczy od obecnie obowiązującego. W dalszym ciągu posiadacze książeczek mieszkaniowych będą mogli uzyskać premię gwarancyjną, nabywając na własność na rynku wtórnym mieszkanie (dom jednorodzinny), z wyjątkiem:    - nabycia lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego na zasadach współwłasności w częściach ułamkowych,    - nabycia własności lokalu mieszkalnego bądź domu jednorodzinnego, do którego właścicielowi książeczki mieszkaniowej przysługiwał uprzednio inny tytuł prawny.    Podstawową przyczyną ograniczenia, w wyżej przytoczonych przypadkach, katalogu zdarzeń uprawniających do uzyskania premii gwarancyjnej były zmiany w obowiązującym stanie prawnym, które umożliwiają nabywanie, na warunkach preferencyjnych, mieszkań zajmowanych na podstawie innych tytułów prawnych.    Najemcy lokali w zasobach stanowiących własność skarbu państwa oraz gmin mogą nabywać zajmowane lokale w trybie bezprzetargowym i korzystają z bonifikat od cen ustalanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DzU z 2000 r. nr 46, poz. 543).    Również przy sprzedaży kwatery lub lokalu mieszkalnego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, cenę sprzedaży dla osoby uprawnionej pomniejsza się o 3% za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, jednak nie więcej niż o 90% tej ceny.    Dalsze preferencje w nabywaniu tzw. mieszkań zakładowych przewiduje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem skarbu państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością skarbu państwa (DzU z 2001 r. nr 4, poz. 24).    Natomiast członkowie spółdzielni mieszkaniowych, uzyskując lokatorskie prawo do lokalu, korzystali ze znacznego (w granicach 30-50%) umorzenia kredytu mieszkaniowego w ciężar budżetu państwa. Przekształcając obecnie swoje prawo do lokalu, członkowie ci również korzystają z umorzeń określonych przepisami ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz o zmianie niektórych ustaw, a także z preferencji wprowadzonych ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.    Stworzone preferencje w warunkach nabywania przez najemców zajmowanych lokali mieszkalnych oraz w warunkach uzyskiwania lokali spółdzielczych na własność, zawarte w wyżej wymienionych ustawach, miały zasadniczy wpływ na zakres katalogu czynności uprawniających do uzyskania premii gwarancyjnej, który został przyjęty w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lutego 2001 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania premii gwarancyjnej, a także jej zwrotu oraz trybu rozliczeń z bankami z tytułu refundacji wypłaconych premii.    Zgłaszane przypadki fikcyjnego obrotu udziałami we własności lokalu (np. wielkość udziału wynosiła 1/100, a nawet 1/1000) zadecydowały o wyeliminowaniu możliwości uzyskania premii gwarancyjnej w przypadku nabycia udziału we własności domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.    Pragnę uprzejmie zwrócić uwagę, że przepisy przejściowe umożliwią ubieganie się - na warunkach dotychczas obowiązujących - o premię gwarancyjną w związku z nabyciem własności lokalu mieszkalnego, do którego właścicielowi książeczki mieszkaniowej przysługiwał uprzednio inny tytuł prawny, o ile czynność ta nastąpi przed dniem wejścia w życie znowelizowanego rozporządzenia.    Rozporządzenie wejdzie w życie z dniem 24 kwietnia 2001 r., a więc równolegle z wejściem w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, co pozwoliło na dostosowanie rozwiązań prawnych zawartych w rozporządzeniu do zmian wynikających z wymienionej ustawy. Przykładowo nowa ustawa nie przewiduje czynności wydawania przydziału mieszkań na warunkach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, tylko umowę o ustanowieniu lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Ponadto po wejściu w życie tej ustawy członkowie spółdzielni mieszkaniowych nie będą już uzyskiwać mieszkań na warunkach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Spółdzielnie będą zawierały z członkami umowy o wybudowanie lokali (domów jednorodzinnych) w celu przeniesienia na nich własności tych lokali (domów jednorodzinnych).    Odnośnie do poruszonej kwestii ochrony praw nabytych przez posiadaczy książeczek mieszkaniowych uprzejmie informuję pana posła, że właściciel takiej książeczki nabywa uprawnienie do otrzymania premii gwarancyjnej dopiero po dokonaniu czynności określonej w § 3 ust. 1 cytowanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów, czyli np. po nabyciu w drodze zakupu własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Przed wystąpieniem zdarzenia, z którym rozporządzenie wiąże określony skutek prawny, premia nie może zostać udzielona.    Nie można byłoby skutecznie pozbawić prawa do otrzymania premii gwarancyjnej tych właścicieli książeczek mieszkaniowych, którzy jeszcze w czasie obowiązywania rozporządzenia, w brzmieniu przed nowelizacją, dokonaliby np. nabycia mieszkania już zajmowanego, z uwagi na nienaruszalność praw nabytych. Zaistniałoby bowiem określone zdarzenie prawne, z którym rozporządzenie wiąże skutek w postaci uprawnienia do otrzymania (po złożeniu wniosku) premii gwarancyjnej. Jeśli zaś chodzi o właścicieli książeczek mieszkaniowych, którzy nie legitymują się zajściem jednego ze zdarzeń określonych w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, to zarzut naruszenia ich praw nabytych wydaje się nieuzasadniony.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Elżbieta Hibner    Warszawa, dnia 14 marca 2001 r.