Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie niekontrolowanego importu drobiu

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Seweryna Jurgielańca z dnia 31 grudnia 1999 r. (pismo SPS-0202-3040/99) wyjaśniam, co następuje:    W roku 1999, z uwagi na trudną sytuację na krajowym rynku drobiu, wycofane zostały preferencje w imporcie mięsa i jadalnych podrobów z drobiu z Węgier, co oznacza podniesienie stawki celnej w imporcie z tego kraju do poziomu stawki autonomicznej, tj. 60% min. 0,6 ECU/kg.    Równocześnie w roku bieżącym, jak i ubiegłym, wprowadzono podział kontyngentu WTO dostępu do rynku na kwartały, przy czym kwota niewykorzystana w danym kwartale nie może przejść na okres następny, a ważność pozwoleń przywozu wynosi 1 miesiąc. Wielkość importu w ramach kontyngentów podlega kontroli ministra gospodarki, który wydaje każdorazowo zezwolenia na import.    Dla pozycji 0105 11 ustanowiono kontyngent WTO na 5 mln sztuk piskląt po stawce 10%. Jego realizację szacuje się maksymalnie na 3 mln sztuk. Natomiast w okresie styczeń-październik 1999 r. import piskląt w tej pozycji towarowej wyniósł 10,4 mln sztuk, co oznacza, że około 70% importu realizowane było poza kontyngentem, po stawce celnej stosowanej (tj. po niższej stawce celnej z dwóch stawek celnych wynoszących 140% max. 0,17 ECU/szt. lub 80% max 0,21 ECU/szt.).    Na mięso drobiowe (kod 0207) ustanowiony na 1999 r. kontyngent WTO wynosił 43 512 t, przy czym pozwoleń udzielono na niecałe 13 tys. ton, z których rozliczono 11,4 tys. ton. Import mięsa drobiowego w okresie styczeń-październik ub. r. wyniósł 11,9 tys. ton, co oznacza, że niewielkie ilości tego produktu były importowane poza kontyngentem WTO.    Nawiązując do sugestii o istniejących nieprawidłowościach ˝w strefie wolnocłowej w Gdyni˝, zgodnie z wyjaśnieniami udzielonymi przez Ministerstwo Finansów występuje nieścisłość tej oceny. W obrębie właściwości miejscowej Urzędu Celnego w Gdyni nie mieści się żadna strefa wolnocłowa. Aktualnie na terenie Polski znajduje się 8 wolnych obszarów celnych, z czego w portach morskich występują one jedynie w Szczecinie i Świnoujściu - ustanowione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 1994 r. (DzU nr 94, poz. 447 i 448) oraz w Gdańsku - na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 28 listopada 1995 r. (DzU nr 141, poz. 693). Zatem przypuszczenie, że poprzez strefę wolnocłową w Gdyni z co najmniej 20 tys. ton drobiu 98% zamiast zostać reeksportowane, trafia nielegalnie na polski rynek, nie odpowiada stanowi faktycznemu lokalizacji WOC na terenie kraju, tym bardziej nieprawdopodobna jest sugerowana skala nielegalnego importu.    Według danych Głównego Urzędu Ceł w II i III kwartale 1999 r. przez przejścia graniczne podległe Urzędowi Celnemu w Gdyni wprowadzono na polski obszar celny ogółem 27 470 051 kg mięsa drobiowego, w tym:    a) wywieziono za granicę Polski w procedurze tranzytu oraz nadano przeznaczenie celne powrotnego wwozu - 25 157 656 kg;    b) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu - 2 312 395 kg.    W ramach m.in. obowiązkowego wyrywkowego sprawdzania autentyczności potwierdzeń wywozu towarów za granicę spośród wszystkich przewozów drobiu w II i III kwartale 1999 r. Urząd Celny w Gdyni stwierdził jedynie w dwóch przypadkach brak potwierdzenia wywozu za granicę towaru objętego uprzednio procedurą tranzytu w celu wywozu poza polski obszar celny (dotyczyły one 35 550 kg towaru). W jednym przypadku postępowanie zakończono wymierzeniem należności celnych, drugie postępowanie pozostaje w toku.    Określenie skali nielegalnego importu drobiu do Polski w postaci różnych form przemytu celnego stanowi próbę zwymiarowania zjawiska postrzeganego zwykle na tle subiektywnych ocen. Ocena wielkości przemytu na podstawie ujawnionych przypadków przez służby celne mogłaby dostarczyć hipotetycznych danych obarczonych dużym ryzykiem błędu metodologicznego, a tym samym o wątpliwej wartości poznawczej - i łatwych do zakwestionowania zarówno pod względem zaniżania, jak i przeszacowania skali zjawiska przemytu drobiu. Dlatego też określenie zagrożenia dla polskich producentów drobiu w postaci konkretnych danych liczbowych jest utrudnione.    Równocześnie należy podkreślić, że kwestie szeroko rozumianej przestępczości celnej oraz działań na rzecz ograniczenia przemytu artykułów żywnościowych, w tym mięsa drobiowego, są w dalszym ciągu przedmiotem szczególnego zainteresowania samego Ministerstwa Finansów, jak też służb nadzorowanych przez nie, jak Główny Urząd Ceł, a ponadto Straży Granicznej i Policji. Działania tych służb zmierzają do uszczelnienia granic i przeciwdziałania przemytowi i obejmują:    - zaostrzoną kontrolę przez funkcjonariuszy celnych na granicy wwozu tzw. artykułów wrażliwych, m.in. żywnościowych;    - bezpośrednie kontrole przeprowadzane przez urzędy celne, skarbowe, kontrole skarbowe w siedzibach importerów; w wielu przypadkach kontrole te są podejmowane wspólnie na mocy zawartych porozumień.    Przewiduje się ponadto przedsięwzięcie dalszych kroków w tej dziedzinie, tj.:    - kontynuację zaostrzonych kontroli granicznych wwozu tzw. towarów wrażliwych, w tym żywnościowych;    - wzmocnienie obsad i rozszerzanie powtórnych kontroli celnych w podmiotach gospodarczych zajmujących się importem towarów, co jest jedną z najbardziej efektywnych metod wykrywania nieprawidłowości i przestępstw związanych z obrotem z zagranicą;    - rozszerzenie i aktywizowanie współpracy administracji celnej z urzędami kontroli skarbowej, policją i innymi organami kontrolnymi w celu należytej organizacji kontroli i zwiększania jej efektywności, kontynuację wymiany informacji między tymi służbami o zjawiskach patologicznych;    - przygotowania do całościowej komputeryzacji urzędów celnych oraz stworzenia sieci informatycznej umożliwiającej m.in. bieżący monitoring importu, tranzytu i wywozu tzw. towarów wrażliwych;    - zmianę organizacji pracy w placówkach celnych dla rozdzielenia poszczególnych czynności kontroli celnej, celem eliminacji zjawisk korupcyjnych;    - aktywizację Inspekcji Celnej będącej wyspecjalizowaną służbą administracji rządowej, powołanej do przeciwdziałania i zwalczania naruszeń prawa w dziedzinie obrotu towarowego, w tym m.in. do kontroli legalności pochodzenia towarów dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym. O ile administracja celna jest zobowiązana m.in. do wykonywania różnych czynności z zakresu prawa celnego, to Inspekcja Celna koncentruje się głównie na podejmowaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz kontroli legalności pochodzenia towarów wwiezionych już na polski obszar celny. Inspekcja Celna nie wykonuje więc ustawowych zadań bezpośrednio na przejściach granicznych, ale wewnątrz kraju, spełniając niejako funkcję ˝policji celnej˝ o szerokich uprawnieniach.    W celu zwiększenia efektywności działania i zbliżenia do standardów unijnych polska administracja celna korzysta z doświadczeń krajów Unii Europejskiej w formie konsultacji i szkoleń, głównie w zakresie kwestii praktyki operacyjnej (w tym techniki i metody wykrywania przemytu), kontroli celnej, w tym kontroli postimportowej, stosowania zharmonizowanych z unijnymi przepisów celnych (np. procedur gospodarczych), a także metod i technik analizy ryzyka w stosowaniu skutecznej, selektywnej kontroli celnej.    W październiku ubiegłego roku Rada Ministrów przyjęła opracowaną przez GUC ˝Strategię działania polskiej administracji celnej do 2002 r.˝. Dokument ten stanowi program działań zmierzających do osiągnięcia przez polskie służby celne wysokiego stopnia efektywności w postaci realizacji skutecznej kontroli celnej, poboru należności oraz zwalczania przemytu i innych form przestępczości celnej.    W odpowiedzi na pytanie w kwestii przepisów dotyczących obowiązku złożenia zabezpieczenia przy przewozie drobiu w procedurze tranzytu uprzejmie informuję, że odnośne przepisy prawa celnego nie uległy zmianie. Na mocy art. 100 Kodeksu celnego organ celny może zwolnić z obowiązku złożenia zabezpieczenia przy przewozie towarów w ramach procedury tranzytu osoby, które:    1) mają swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania w kraju,    2) stale korzystają z procedury tranzytu,    3) znajdują się w sytuacji finansowej zapewniającej wywiązanie się z zobowiązań mogących powstać wobec organu celnego,    4) nie popełniły żadnego naruszenia przepisów prawa celnego ani przepisów podatkowych,    5) podpisały, na odpowiednim formularzu, zobowiązanie do zapłacenia, na pierwsze pisemne żądanie organu celnego, kwoty należnej z tytułu dokonywania przewozów towarów objętych procedurą tranzytu.    Zwolnienia od złożenia zabezpieczenia nie udziela się, jeżeli procedurą tranzytu objęte są towary, których:    1) całkowita wartość przekracza określoną kwotę (20 000 euro za jedną przesyłkę) lub    2) przywóz związany jest ze zwiększonym ryzykiem, przy uwzględnieniu wysokości należności celnych przywozowych i innych obciążeń, którym towary te mogą podlegać. Zwolnienie udzielane jest w formie pozwolenia.    Szczegółowe warunki, tryb udzielania i cofania pozwoleń na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia przy przewozie towarów w ramach procedury tranzytu, wymogi, które powinna spełniać osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia, wysokość kwoty oraz wykaz towarów, przy których przewozie nie udziela się zwolnienia od złożenia zabezpieczenia, określone zostały w rozporządzeniu ministra finansów z dnia 1 grudnia 1997 r. (DzU nr 146, poz. 986 z późn. zm.). Należy podkreślić, że stosowanie tzw. kaucji tranzytowej, bez możliwości zwolnień, na mocy rozporządzenia ministra finansów z 12 maja 1999 r. (DzU nr 45 z 20 maja 1999 r.) rozszerzono na mięso drobiowe.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jerzy Plewa    Warszawa, dnia 24 stycznia 2000 r.