Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przepisywania pacjentom drogich leków

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Marka Olewińskiego, przekazaną przy piśmie z dnia 19 października 1999 r. nr SPS-0202-2663/99, w sprawie przepisywania pacjentom drogich leków, przekazuję poniżej informacje w tej sprawie.    Odnośnie do cen leków uprzejmie informuję, że leki zakwalifikowane przez ministra zdrowia i opieki społecznej do wykazów leków refundowanych podlegają różnym zasadom tworzenia cen, w zależności od tego, czy są to leki produkowane w kraju czy importowane.    Dla leków produkowanych w kraju, które zostały wpisane do wykazu leków refundowanych, ceny urzędowe ustala w drodze rozporządzenia minister finansów. Dla leków importowanych, wpisanych do wykazu leków refundowanych, ceny są ustalone w wyniku negocjacji Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z przedstawicielami producentów leków, przy obowiązku stosowania marż urzędowych. Na pozostałe leki, zgodnie z obowiązującymi przepisami, są ustalane ceny umowne.    Dla racjonalizacji wydatków na dopłaty do leków niektóre leki znajdujące się w wykazach objęte są limitami cenowymi: limitem dla leków o identycznym składzie, w oparciu o cenę najtańszego z nich, oraz limitem dla grupy leków o różnej budowie, ale analogicznym mechanizmie i zakresie działania, o tych samych wskazaniach terapeutycznych, analogicznej skuteczności, tych samych najczęściej występujących działaniach niepożądanych, tej samej drodze podania. Limity ustalane są na podstawie najtańszego przedstawiciela, w przypadku gdy dany lek o interesującym lecznictwo składzie nie ma odpowiednika generycznego.    System limitów cenowych ma na celu nakłonienie producentów do obniżenia cen leków. W Polsce dotyczy to przede wszystkim leków zagranicznych, ponieważ urzędowe ceny leków krajowych są ustalane arbitralnie i są z reguły cenami najniższymi.    Limit na leki ustalany jest na podstawie ceny najtańszego dostępnego leku. W przypadku gdy cena leku jest wyższa niż ustalony limit, różnicę między ceną leku a limitem pokrywa pacjent. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym nałożyła na aptekarzy obowiązek informowania pacjenta o możliwości nabycia leku, którego cena nie przekracza ustalonego limitu. W aptekach są umieszczane również odpowiednie informacje dla pacjentów.    Przed zaordynowaniem leku lekarz powinien zapoznać się z obowiązującymi wykazami leków, aby zapisać pacjentowi lek, na który ustanowiony został limit ceny. Jednakże minister zdrowia i opieki społecznej nie ma wpływu na rodzaj przepisywanych leków. Również część pacjentów wybiera leki droższe, mimo poinformowania ich, że mogą otrzymać leki tańsze.    Na wzrost cen mają wpływ głównie następujące czynniki:    - decyzje ministra finansów odnośnie do nowych cen urzędowych, które od stycznia 1999 r. wzrosły o 10% + podatek VAT, w odniesieniu do leków refundowanych wynosi w roku bieżącym 4%;    - zmiany cen leków związane z różnicą kursów walut obcych względem złotówki, ewentualne wzrosty ceny w złotych są wynikiem dewaluacji złotego. Należy podkreślić, że w wyniku prowadzonych negocjacji Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z producentami leków zagranicznych, zostały utrzymane ceny leków z importu (objętych wykazami leków refundowanych) na dotychczasowym poziomie, natomiast przy wprowadzaniu nowych leków do ww. wykazów uzyskano w wielu przypadkach obniżenie cen od 5% do 30%;    - wprowadzenie do wykazu leków refundowanych leków najnowszej generacji, których opracowanie wymagało dużych nakładów. Leki te są znacznie droższe od dotychczas znajdujących się w obrocie.    Zasady leczenia farmakologicznego ulegają zmianom w miarę nowych osiągnięć w zakresie syntezy nowych leków i doświadczeń klinicznych, dotyczą głównie poprawy skuteczności leczenia przy obniżaniu ubocznych skutków leczenia. Zakres leków objętych refundacją wynika głównie z uwarunkowań ekonomicznych.    Ustosunkowując się do propozycji pana posła, dotyczących obowiązku przepisywania pacjentom przez lekarzy leków najtańszych, uprzejmie informuję, że byłoby to ograniczenie ordynacji lekarskich. Zgodnie z ustawą o zawodzie lekarza z dnia 5 grudnia 1996 r. (DzU nr 28 z późn. zm.) lekarz ma obowiązek, jeżeli stan zdrowia pacjenta tego wymaga, wykonywać świadczenia zdrowotne zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej. Zgodnie z art. 45 cytowanej ustawy lekarz może ordynować te środki farmaceutyczne, które są dopuszczone do obrotu w Polsce na zasadach określonych w odrębnych przepisach.    Celem zmniejszenia wydatków na leki pacjentów oraz kas chorych pragnę poinformować pana posła, że podjęte zostały następujące działania:    - prowadzone są prace nad systemem kontroli ordynacji lekarzy. Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej dąży do stworzenia systemu, który umożliwiłby monitorowanie wszystkich zdarzeń medycznych, m.in. przygotowywane są recepty z identyfikacją lekarza, pacjenta i świadczeniodawcy. Na tej podstawie będzie mogła być oceniana zasadność ordynacji lekarskich oraz koszty leczenia poszczególnych jednostek chorobowych;    - przygotowane zostało wystąpienie do ministra finansów o obniżenie marży hurtowej ustalonej dla leków, co obniży koszty zakupu leków przez pacjentów oraz wydatki kas chorych;    - wprowadzone zostały przez niektóre kasy chorych receptariusze leków zalecanych do przepisywania pacjentom przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. System ten został rozpowszechniony.    Rozpowszechnienie tego systemu w całej Polsce powinno, zgodnie z sugestią pana posła, zabezpieczyć interesy pacjentów oraz ograniczyć koszty leczenia.    Z wyrazami szacunku    Minister    Franciszka Cegielska    Warszawa, dnia 5 listopada 1999 r.