Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nielegalnego importu drobiu

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację panów posłów Wiktora Osika i Szczepana Skomry w sprawie nielegalnego importu drobiu, przesłaną przy piśmie pana marszałka, sygn. SPS-0202-2931/99 z 6 grudnia 1999 r., uprzejmie informuję, co następuje:    Odnosząc się do zasygnalizowanych nieprawidłowości mających mieć miejsce w strefie wolnocłowej w Gdyni, pragnę wyjaśnić, że w obrębie właściwości miejscowej Urzędu Celnego w Gdyni nie mieści się żadna strefa wolnocłowa. Wolne obszary celne (WOC) zgodnie z art. 168 § 3 Kodeksu celnego powoływane są przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia, gdzie obok samego powołania wolnego obszaru celnego, określone są również szczegółowo granice WOC oraz osoba zarządzająca. Obecnie na terenie Polski utworzonych jest 8 wolnych obszarów celnych, przy czym w portach morskich znajdują się wolne obszary celne w Szczecinie i Świnoujściu - ustanowione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 1993 r. (DzU nr 94, poz. 447 i 448) oraz w Gdańsku - ustanowiony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1995 r. (DzU nr 141, poz. 693).    Zatem przedstawiona sytuacja, opierająca się na danych Polskiego Związku Hodowców Drobiu (raczej Polskiego Związku Zrzeszeń Hodowców i Producentów Drobiu), że poprzez strefę wolnocłową w Gdyni z conajmniej 20 tys. ton drobiu - 98% tygodniowo, zamiast reeksportowane, nielegalnie trafia na rynek polski, nie odpowiada stanowi faktycznemu lokalizacji WOC na terenie kraju.    W kontekście wyjaśnienia wskazującego, że poruszone nieprawidłowości nie mogły zaistnieć w ˝strefie wolnocłowej w Gdyni˝, tym bardziej jest wątpliwa wiarygodność podanego wyżej szacunku wielkości nielegalnego importu. Kwestia wiarygodności ocena skali nielegalnego wwozu została poruszona poniżej, w pkt. 1.    Jednocześnie chciałbym dodatkowo poinformować, że według informacji Głównego Urzędu Ceł w II i III kwartale 1999 r. przez przejścia graniczne podległe UC w Gdyni wprowadzono na polski obszar celny ogółem 27 470 051 kg mięsa drobiowego, z czego:    a) wywieziono za granicę RP w procedurze tranzytu oraz nadano przeznaczenie celne powrotnego wwozu - 25 157 656 kg,    b) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu 2 312 395 kg.    W stosunku do transportów drobiu w II i III kwartale br. w ramach m.in. obowiązkowego wyrywkowego sprawdzania autentyczności potwierdzeń wywozu towarów za granicę, UC w Gdyni stwierdził, że w dwóch przypadkach towar objęty procedurą tranzytu w celu wywozu towaru poza polski obszar celny nie otrzymał potwierdzenia wywozu za granicę. W wyniku tej kontroli wszczęto postępowania celne dotyczące 32 550 kg towaru. W jednym przypadku postępowanie zakończono wymierzeniem należności celnych, drugie postępowanie pozostaje w toku.    Pragnę podkreślić, że powyższe wyjaśnienia w niczym nie umniejszają wagi problemu nielegalnego wwozu drobiu, a szerzej - nielegalnego importu artykułów żywnościowych, który z należytą uwagą dostrzegany jest w Ministerstwie Finansów.    Odnosząc się do szczegółowych pytań zawartych w interpelacji panów posłów, przedstawiam następujące informacje:    1. Określenie skali nielegalnego importu drobiu do Polski, przejawiającego się w różnych formach przemytu celnego, analogicznie jak w przypadku innych grup wyrobów przemycanych do kraju, zawsze dotyczy próby zwymiarowania zjawiska postrzeganego najczęściej na tle subiektywnych ocen. Próba określenia rozmiarów przemytu drobiu opartego na szacunkach uwzględniających np. ujawniony przemyt przez służby celne, wprawdzie mogłaby prowadzić do określenia hipotetycznych danych, jednakże przeprowadzenie takiego rachunku jest obarczone zbyt dużym ryzykiem błędu metodologicznego. Uzyskany w ten sposób wynik stanowiłby wątpliwą wartość poznawczą i byłby stosunkowo łatwy do zakwestionowania, zarówno pod względem zaniżenia, jak i przeszacowania skali zjawiska przemytu drobiu. Zważywszy na powyższe wyjaśnienie, określenie zagrożenia dla polskich producentów drobiu w postaci konkretnych danych liczbowych jest utrudnione.    2. Problemy związane z szeroko rozumianą przestępczością celną i działaniami zmierzającymi do zdecydowanego ograniczenia przemytu artykułów żywnościowych są i będą przedmiotem szczególnego zainteresowania nadzorowanych przeze mnie służb Ministerstwa Finansów. Istotny udział w tych działaniach ma również Straż Graniczna i Policja.    Działania tych służb nakierowane na uszczelnienie granic i przeciwdziałanie przemytowi są obecnie realizowane przede wszystkim w formie:    - zaostrzonej kontroli przez funkcjonariuszy celnych na granicy wwozu tzw. artykułów wrażliwych, m.in. żywnościowych;    - bezpośrednich kontroli przeprowadzanych przez urzędy celne, skarbowe, kontroli skarbowej w siedzibach importerów; w wielu przypadkach kontrole te są podejmowane wspólnie na mocy zawartych porozumień.    Niezależnie od już prowadzonych działań będą podejmowane kolejne, które pozwolą na jeszcze skuteczniejsze zwalczanie zjawisk patologicznych występujących w obrocie towarowym z zagranicą. W związku z tym:    - będą kontynuowane przez służby celne zaostrzone kontrole graniczne wwozu tzw. towarów wrażliwych, w tym towarów żywnościowych;    - prezes GUC podjął w wyniku zalecenia ministra finansów działania na rzecz wzmocnienia obsad i rozszerzenia powtórnych kontroli celnych w podmiotach gospodarczych, zajmujących się importem towarów. Jest to jedna z najbardziej efektywnych metod wykrywania nieprawidłowości i przestępstw związanych z obrotem towarowym z zagranicą.    Ponadto według informacji prezesa GUS administracja celna:    1. rozszerza i aktywizuje współpracę z urzędami kontroli skarbowej, policji i innymi organami kontrolnymi w zakresie organizacji kontroli i zwiększenia jej efektywności, kontynuowany będzie proces wymiany informacji o zjawiskach patologicznych między tymi służbami,    2. prowadzi obecnie przygotowania do całościowej komputeryzacji urzędów celnych oraz stworzenia sieci informatycznej umożliwiającej m.in. bieżący monitoring importu, tranzytu i wywozu tzw. towarów wrażliwych;    3. realizuje przedsięwzięcia organizacyjno-dyscyplinujące, m.in. poprzez zmianę organizacji pracy w placówkach celnych w drodze rozdzielenia poszczególnych czynności kontroli celnej, celem eliminacji zjawisk korupcyjnych.    Następuje pełna aktywizacja Inspekcji Celnej, wyspecjalizowanej służby administracji rządowej, powołanej do przeciwdziałania i zwalczania naruszeń prawa obowiązującego w dziedzinie obrotu towarowego i obrotu towarami pochodzącymi z zagranicy, w tym m.in. do kontroli legalności pochodzenia towarów dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym. O ile administracja celna jest zobowiązana m.in. do wykonywania szeregu czynności z zakresu przepisów Prawa celnego, to Inspekcja Celna skupia się przede wszystkim na organizowaniu i realizowaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz kontroli legalności pochodzenia w odniesieniu do towarów wwiezionych już na polski obszar celny. Inspekcja Celna nie wykonuje więc ustawowych zadań bezpośrednio na przejściach granicznych, lecz wewnątrz kraju i jest swoistą ˝policją celną˝ dysponującą szerokim katalogiem uprawnień.    Ponadto administracja celna dla podniesienia skuteczności działania i zbliżenia do standardów unijnych, korzysta z doświadczeń krajów członkowskich UE. Tematyka konsultacji i szkoleń dotyczyła głównie kwestii praktyki operacyjnej (np. techniki i metody wykrywania przemytu), kontroli celnej (w tym kontroli postimportowej), stosowania zharmonizowanych z unijnymi przepisów celnych (np. procedur gospodarczych), czy metod i technik analizy ryzyka w stosowaniu skutecznej, selektywnej kontroli celnej.    W październiku 1999 r. Rada Ministrów przyjęła opracowaną przez GUS ˝Strategię działania polskiej administracji celnej do 2002 r.˝. Dokument ten jest planem przedsięwzięć nakierowanych na osiągnięcie przez polskie służby celne pełnej gotowości i sprawności do m.in. realizacji skutecznej kontroli celnej, poboru należności oraz zwalczania przemytu i innych form przestępczości celnej.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jan Wojcieszczuk    Warszawa, dnia 28 grudnia 1999 r.