Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wyposażenia szpitali w sprzęt do hemodializy

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Jerzego Jaskierni w sprawie wyposażenia szpitali w sprzęt do hemodializy, uprzejmie informuję.    W 1997 r. na terenie kraju działało 141 stacji dializ (9 nowych rozpoczęło pracę), w których istniało 1231 stanowisk dializacyjnych (przyrost o 118). Dializami na koniec grudnia 1997 r. leczono 6103 osoby, tj. o 639 więcej niż w 1996 r.    Rok 1997 i 1998 są kolejnymi latami szybkiego rozwoju dla dializy otrzewnowej. Rozwój ten wyraża się zwiększeniem liczby stacji dializ prowadzących leczenie metodą CAPD i APD oraz liczby pacjentów w nich leczonych. Należy podkreślić, że rozwój dializy otrzewnowej w Polsce ma nie tylko charakter liczbowy, ale i jakościowy. Duża część stacji dializ rozwija dializę otrzewnową w oparciu o wykwalifikowany zespół lekarsko-pielęgniarski, wdrażając dobrze zorganizowany program z docelową liczbą chorych przekraczającą 15. Ośrodki takie gwarantują właściwe prowadzenie pacjentów ze zmniejszeniem liczby powikłań oraz stwarzają podstawy ekonomiczne do wydzielenia osobnego personelu i odrębnych pomieszczeń.    Program zakłada również rozwój dializy otrzewnowej automatycznej pod postacią nocnej i ciągłej cyklicznej dializy otrzewnowej z użyciem cyklera, która zapewnia optymalną dializę szerszej grupie pacjentów.    Osiągnięcia w zakresie dializy otrzewnowej stanowią ważne uzupełnienie dializoterapii w Polsce. Szczególnie istotne jest to wobec faktu coraz szerszego wprowadzania do aktywnego leczenia dializami osób z przewlekłą niewydolnością nerek w podeszłym wieku, pacjentów z nefropatią cukrzycową i dzieci.    Zanotowano również w ostatnim okresie duży postęp w zakresie wyposażenia stacji dializ w aparaturę i sprzęt dializacyjny, co owocuje indywidualizacją i optymalizacją leczenia.    Wyposażenie i stan aparatury w stacjach dializ można uznać za zadowalający. Praktycznie wszystkie stacje dializ posiadają dobre i sprawne urządzenia do uzdatniania wody. Wymieniono mało sprawne urządzenia firmy Sutjeska.    W stacjach dializ w 1997 r. znajdowało się 1765 aparatów sztucznych nerek, w tym niesprawnych 144. Nowoczesnych sprawnych było 68%, średniej klasy sprawnych 26,1%, wyeksploatowanych starych 4,6% i 1,6% aparatów krajowych mało sprawnych.    Wszystkie aparaty zaliczane do wysokiej i średniej klasy posiadają możliwości prowadzenia dializy przy użyciu koncentratu octanowego jak i wodorowęglanowego. Aparaty umożliwiające prowadzenie hemodializ z płynem wodorowęglanowym posiadają wszystkie stacje dializ w Polsce. Często jest to tylko część aparatury, jak to ma miejsce w przypadku Stacji Dializ np. w Sandomierzu, i dlatego z konieczności wykonywane są dializy przy użyciu koncentratu octanowego.    Wzrost liczby chorych leczonych powtarzanymi dializami został osiągnięty dzięki konsekwentnemu realizowaniu ˝Programu Poprawy i Rozwoju Dializoterapii w latach 1996-1999˝.    Stacja Dializ w Sandomierzu, którą wymienia w interpelacji pan poseł Jerzy Jaskiernia, posiada łącznie 14 aparatów sztucznych nerek, w tym 10 firmy Gambro AK-10 oraz 2 AK-90 i 1 AK-95. W 1998 r. otrzymała 1 aparat sztucznej nerki AK-95. Z uwagi na posiadanie 4 aparatów wysokiej i średniej klasy ww. stacja ma ograniczone możliwości prowadzenia dializ z płynem wodorowęglanowym. Sukcesywnie będzie następowało doposażanie stacji w aparaty wysokiej lub średniej klasy.    W 1997 r. stacja ta dializowała 45 chorych hemodializami i 2 dializami otrzewnowymi. Średnio na 1 stanowisku dializowano 3,5 osoby. Liczba stanowisk dializacyjnych na 1 mln mieszkańców na dzień 1 stycznia 1998 r. wynosiła 34,4 (średnia w kraju dla dorosłych 28,6).    Pragnę zwrócić uwagę na fakt, że zakupywana w ramach przetargów centralnych aparatura, sprzęt zużywalny i erytropoetyna przekazywana jest stacjom dializ nieodpłatnie.    Aparaty sztucznych nerek i do uzdatniania wody w pierwszej kolejności otrzymują nowo tworzone stacje oraz już funkcjonujące, które posiadają możliwości zwiększenia liczby stanowisk dializacyjnych.    Pomimo uzyskania w ostatnich latach dalszej poprawy i rozwoju dializoterapii w Polsce dostępność tych świadczeń dla osób dorosłych jest nadal w wielu jeszcze województwach ograniczona. Potrzeby zaspokajane są w 60-80%. Natomiast dzieci i młodzież mają zapewnioną pełną dostępność.    Odpowiadając na kolejne pytania pana posła Jerzego Jaskierni, w oparciu o informację uzyskaną od krajowego konsultanta medycznego w dziedzinie nefrologii, informuję, że nasze osiągnięte wyniki dotyczące dostępności świadczeń zdrowotnych w zakresie dializoterapii znacznie jeszcze odbiegają od osiągnięć w tym zakresie czołowych krajów Europy. W zasadzie w krajach UE prawie wszyscy chorzy wymagający leczenia dializami mają dostęp do tych świadczeń.    Dla potwierdzenia tego faktu pragnę poinformować pana posła, że w 1996 r. produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca w roku w krajach UE wynosił 23 042 USD, w tym np. we Francji - 26 323, w Niemczech - 28 738, w Wielkiej Brytanii - 19 621, we Włoszech - 21 127 USD. W Polsce wynosił on 3484 USD (mały rocznik statystyczny 1998 r.).    W 1997 r. liczba pacjentów dializowanych na milion populacji np. w Niemczech wynosiła 575, zaś liczba nowych pacjentów rozpoczynających leczenie dializami na 1 mln populacji wynosiła 161, we Francji analogicznie - 387, 111, w Austrii - 321, 114 (średnia w UE - 434, 119), podczas gdy w Polsce - 158,5 i 48,4.    Aby uzyskać pełne pokrycie potrzeb na świadczenia z zakresu dializoterapii w Polsce, stwierdzam konieczność kontynuowania ww. programu w latach 2000-2004. Program taki zostanie opracowany z udziałem nadzoru specjalistycznego. Ministerstwo Zdrowia położy główny nacisk na dynamiczny rozwój dializy otrzewnowej (CAPO i APD), gdyż ta metoda leczenia jest skuteczna, jak również o 25% tańsza niż hemodializa. Umożliwia ona prowadzenie leczenia w domu chorego. Zapewnia młodszym pacjentom większą swobodę i komfort życia.    Poziom leczenia chorych w Polsce dializami jest porównywalny do poziomu osiągniętego przez ośrodki dializacyjne w krajach rozwiniętych.    W związku z wprowadzeniem w życie od 1 stycznia 1999 r. nowych zasad finansowania świadczeń zdrowotnych, w tym wysoko specjalistycznych, do których została zaliczona hemodializa, uprzejmie informuję, że będzie ona w połowie kosztów finansowana z budżetu państwa, w połowie z budżetu kas chorych. Natomiast dializa otrzewnowa będzie w całości finansowana przez kasy chorych.    Na rok 1999 zaplanowane są również środki na kontynuowanie programów polityki zdrowotnej, w tym programu poprawy i rozwoju dializoterapii.    Na zapytanie pana posła Jerzego Jaskierni, w jakim procencie zostały zrealizowane zgłaszane potrzeby stacji dializ przez krajowego konsultanta medycznego w dziedzinie nefrologii w 1998 r., odpowiadam, że w ok. 50-60%, w szczególności miało to swoje odbicie w ograniczonym zakupie aparatury.    Część środków na realizację programów polityki zdrowotnej byłem zmuszony przeznaczyć na wdrożenie nowych programów mających istotny wpływ na dalszą poprawę stanu zdrowotnego społeczeństwa (np. programu zapobiegania i leczenia udarów mózgów).    Dziękuję serdecznie panu posłowi za bardzo wnikliwe zainteresowanie się problemami dializoterapii w Polsce. Wyrażam nadzieję, że program poprawy i rozwoju dializoterapii będzie nadal konsekwentnie wdrażany.    Minister    Wojciech Maksymowicz    Warszawa, dnia 30 grudnia 1998 r.